Poëtisch realisme
25 maart 2010
Nu gebiedsontwikkeling en grootschalige reconstructies nauwelijks nog te financieren zijn, moeten we op zoek naar alternatieven om de programmering van de stad af te stemmen op de behoeften.
Het strategisch versterken van potentiële kwaliteiten en gebruiksmogelijkheden is een voor de hand liggende optie. In Nederland is deze werkwijze uit het gezichtsveld verdwenen. We zijn geneigd om de stedelijke vernieuwing grondig aan te pakken, en dat betekent meestal de mouwen opstropen, slopen en nieuw bouwen. Tijdens een door het SfA georganiseerd debat in het Berlage Instituut bleek dat men elders in Europa al een stevige traditie heeft ontwikkeld in andere werkwijzen. Zoals de voornamelijk in Greater Londen werkende Julian Lewis aan de hand van zijn eigen praktijk liet zien. De Antwerpse stadsbouwmeester Kristian Borret plaatste het debat over het versterken van de bestaande realiteit in de context van de Zuid-Europese praktijken van Bernardo Secchi en Manuel Solà-Morales.
Kleinschalige interventies
Aanleiding voor het debat waren de studies van twee Rotterdamse bureaus, Biq en SUBoffice, voor delen van Rotterdam-Zuid. Biq onderzocht de mogelijkheden om met kleine interventies de levensduur van de naoorlogse woonwijk te versterken door deze te updaten voor het groeiende aantal bewoners met een zorgbehoefte. En SUBoffice versterkt het collectieve domein met een diversiteit aan kleine ingrepen, vaak op het grensvlak van gebouw en buitenruimte. Beide bureaus zoeken naar werkwijzen, waarbij ontwerpen die louter zijn gebaseerd op beschikbare budgetten en programma’s niet meer voldoen. Biq vertrekt vanuit de analyse van plattegronden en komt via de herinrichting van entreegebieden terecht in het aanvullen van voorzieningen in de publieke ruimte. SUBoffice vertrekt vanuit de waarneming en zet in op het vermogen van ontwerpers om de potentiële betekenis en gebruiksmogelijkheden van buitenruimte en aangrenzende voorzieningen te ontdekken. Dit doet een veel sterker beroep op de verbeelding.
Beeldkwaliteit
East, het bureau van Julian Lewis, ontleent haar trefzekerheid aan het vermogen om een nieuwe sociale en fysieke werkelijkheid te kunnen zien in de vele restruimtes en breukvlakken die zo kenmerkend zijn voor Londen. Samenwerking met de stedelijke partners is bij hem onlosmakelijk verbonden met het vinden en versterken van betekenis. Maar de kwaliteit van hun werk, het feit dat de voorgestelde interventies ook werken, is vooral afhankelijk van de beeldende kwaliteiten van de ontwerpers van East.
Herprogrammeren van de stad
Overigens is deze werkwijze niet schaalgebonden, vonden de aanwezige ontwerpers. Zoals veel kleine interventies de fysieke en sociale structuur van een buurt of wijk kunnen versterken, kan ook een grootschalige interventie de delen van de stad met elkaar verbinden. Opdrachtgevers in de zaal regeerden aarzelend. Zij zagen het niet voor zich. Met uitzondering van Iris Westerterp, werkzaam bij de afdeling Volkshuisvesting gemeente Amsterdam. Zij vertelde dat Amsterdam de ambitie had om op IJburg de zorgvoorzieningen veel meer te spreiden. Maar dat is volledig mislukt; topdown planning is niet toegesneden op fijnmazig gebruik. De vraag is nu of de rechtlijnige Nederlandse ontwerp- en bouwtraditie, onder druk van de economische crisis, de omslag naar een fijnzinnig sleutelen aan de informele stad kan en zal maken.
SfA ondersteunt negen organisaties werkzaam in e-cultuur, architectuur en vormgeving
10 mei 12 − Uitslag meerjarige subsidies bekend
Masterclass Smart Synergy
10 apr 12 − Tijdens de IABR 2012 organiseren alle Nederlandse Academies van Bouwkunst gezamenlijk de tentoonstelling Parallel Cases Smart City. Hoe definiëren we de ‘slimme steden’ van de toekomst? Hoe kunnen stedelijke gebieden bijdragen aan de grote vraagstukken van klimaat, energie, samenleving en economie? Over hetzelfde onderwerp start vanaf 20 tot en met 26 april een Masterclass Smart Synergy over de impact van water-, energie-, afval- en voedselsystemen in de Randstad. Welke betekenissen hebben deze cycli voor wonen, infrastructuur en toerisme?
Connecting The Dots 2012
10 apr 12 − Vanaf 17 tot 22 april vindt de jaarlijkse Salone del Mobile in Milaan weer plaats. Tijdens deze grootste designbeurs (sinds 1961) stellen gerenommeerde merken én jong talent hun nieuwe collectie design en interieur voor aan pers en publiek. Dit voorjaar verschijnt de Milaan 2012 editie van Connecting The Dots voor het eerst samen met de Nederlandse editie van ELLE Decoration.
Sluitingsdata Vormgeving
10 apr 12 − Voor de nieuwe Deelregelingen Talentontwikkeling Architectuur en Vormgeving, Vormgeving en Internationale Projecten Vormgeving zijn vanaf nu sluitingsdata ingesteld. De eerstvolgende rondes sluiten voor alle bovengenoemde regelingen op 30 april. Voor aanvragen bij het Gamefonds en TAX-videoclipfonds zijn de eerstvolgende sluitingsdata respectievelijk 24 mei en 31 mei.
IABR 2012
05 apr 12 − Op 20 april opent de vijfde editie van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam haar deuren voor het publiek. ‘Hoe maken we stad?’, is de centrale vraag. Gedurende de IABR worden diverse stedelijke toekomstscenario’s verkend in een open denkomgeving. Met het doel betere oplossingen voor urgente maatschappelijke vraagstukken met toekomstgericht (ontwerpend) onderzoek. Making City krijgt mede vorm doordat er, net als in vorige edities, resultaten te zien zijn van diverse onderzoeken die door het SfA zijn ondersteund. Tijdens de biënnale zullen we hierover regelmatig berichten in de nieuwsbrief.
European Highways
05 apr 12 − Onder de naam kaalenkammen hebben architect Michel Heesen en fotograaf Hans Stakelbeek de 10.000 kilometer lange Europese snelweg E50 afgereden, van Brest in Frankrijk tot aan Makhachkala aan de Kaspische Zee. Tijdens hun reis onderzochten zij de toekomst van mobiliteit in Europa.
VPRO's Leve de Stad en Droomstad
02 apr 12 − Op 19 april start de vijfde editie van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) onder de titel Making City. De VPRO haakt hier op in met het thema Leve de Stad. De VPRO duikt een week lang op radio, televisie, digitaal en in de gids de stad in en gaat op zoek naar de mensen die bezig zijn vorm en inhoud te geven aan het verbeteren van de stad en de leefbaarheid ervan.
Meerjarenregeling
21 mrt 12 − Binnen de kaders van het cultuurbeleid voor 2013-2016 is het SfA dit jaar gestart met een subsidieregeling voor tweejarige programma’s, gericht op architectuur, vormgeving en e-cultuur. De sluitingsdatum was 1 maart 2012. Er zijn 28 aanvragen in behandeling genomen.
Hedy d’Ancona-prijs bij AVRO’s Kunstuur
16 mrt 12 − Vanaf 25 februari is een nieuwe serie televisie uitzendingen gestart van Zie Zorg bij AVRO’s Kunstuur. Zie Zorg is een reeks van zes afleveringen over de rol van architectuur bij zorginstellingen. In iedere aflevering wordt een van de nominaties voor de Hedy d’Ancona-prijs voor excellente zorgarchitectuur besproken.
De uitzendingen zijn elke zaterdag om 17.00 op Ned. 2.
Selectie Open Oproep bekend
15 mrt 12 − Er is behoefte aan initiërende stedenbouw, die in staat is potentieel interessante opgaven te formuleren. Begin dit jaar vroeg het fonds om onderzoeksvoorstellen waarin maatschappelijke en economische ontwikkelingen gekoppeld worden aan stedenbouw. Voorstellen konden betrekking hebben op zowel stad als regio. De open oproep leverde in totaal 56 inzendingen op. Daarvan zijn er zeven geselecteerd om uit te werken tot een reguliere aanvraag in de deelregeling Stedenbouw.
DUS Architects presenteert kamerprintmachine
15 mrt 12 − DUS Architects organiseerde eind februari een fundraising party voor de KamerMaker, ’s werelds eerste grootschalige en verplaatsbare 3D-printer. De KamerMaker kan complete ruimtes printen van 3 x 3 x 2,4 meter. De lancering van het open source project is feestelijk gevierd met zelf geprinte 3D-champagneglazen. De eerste 3D geprinte kamer wordt in september verwacht.
Michaël Snitker
15 mrt 12 − ‘trilvensters en onderkasttypografie’, ontworpen en samengesteld door grafisch ontwerper Michaël Snitker, is uit 338 inzendingen gekozen tot een van de dertig Best Verzorgde Boeken van 2011. De bundel is een persoonlijke en onvolledige bibliografie van ‘de andere namen’, Bert Schierbeek’s tweede experimentele roman uit 1952.
