IMAGO en REALITEIT in 2010
20 januari 2010
Voor een klein land, dat zichzelf in de top-5 van de kenniseconomieën positioneert, hebben we ongelooflijk veel moeite om de realiteit in het vizier te krijgen. Is het samenleven van verschillende culturele groeperingen nog altijd ons belangrijkste politieke vraagstuk? Of pakken we eindelijk de grote economische kwesties aan? Is de ‘onvrede’ in de samenleving een cultureel vraagstuk of is er sprake van een toenemende sociaaleconomische segregatie? Zijn met privatisering en decentralisatie macht en invloed echt verschoven richting burger of heeft er een hergroepering plaatsgevonden bij een nieuwe elite? En waar kunnen we die positioneren? Moeten we werken aan herstel van de oude economie, of bevinden we ons al midden in een ongeplande systeemverandering?
IMAGO en REALITEIT is de titel van het beleidsplan van het SfA. Deze twee woorden geven richting aan het programma. We constateren dat een eenzijdig vertrouwen op de vermeende internationale toppositie van de Nederlandse architectuur, het zicht ontneemt op de problemen die zich voordoen in de verschillende (voorheen collectieve en publieke) sectoren: huisvesting, zorg, onderwijs en publieke ruimte. De decentralisatie in de ruimtelijke ordening en de opschaling van ruimtelijke opgaven brengt onduidelijkheid teweeg over verantwoordelijkheden en instrumentarium. De gerichtheid op ons nabije en verre verleden staat een daadkrachtige oriëntatie op de toekomst in de weg. En zodoende missen we de aansluiting met de internationale voorlopers. Vaak lijkt het dat we blij zijn niet meer bekend te staan als gidsland; een land dat in staat was cultureel en maatschappelijk internationaal voorop te lopen bij het vormgeven aan de toekomst.
SfA in 2010
Ook in 2010 zet het SfA onderzoek en ontwerp in om de werkelijkheid te onderzoeken en vorm te geven. Daarbij kennen we een centrale rol toe aan het oplossend vermogen van ontwerpers, maar dan wel in samenwerking met andere kennisdisciplines, opdrachtgevende partijen en maatschappelijke organisaties.
Verkennend onderzoek naar de condities voor de bouw van scholen in het primair en voortgezet onderwijs heeft het SfA gepubliceerd in de publicatie Geen meter teveel. De gefragmenteerde regelgeving, financiering, besluitvorming en kennisontwikkeling in de scholenbouw is een exponent van de veranderende werkelijkheid, waarbij kinderen de rekening krijgen gepresenteerd. In het vervolg ondersteunt het SfA actief initiatieven die nieuwe praktijken in de scholenbouw tot stand willen brengen.
In de zorgsector heeft het SfA samen met het Kenniscentrum Zorg & Bouw/TNO en met steun van het ARBM en VWS de Hedy d’Ancona-prijs voor excellente zorgprojecten opgezet. Doel is te verkennen welke invloed de privatisering van de zorg heeft op de kwaliteit van huisvesting. Voor de zomer vindt de eerste prijsuitreiking plaats en verschijnt een publicatie.
In maart sluit het SfA het Belvedereprogramma af met een symposium en een publicatie. Binnen dit programma was het mogelijk subsidie aan te vragen voor het opstellen van gebiedsvisies. Het viel ons op hoeveel partijen met een stevig gebrek aan kennis werkten aan complexe gebiedstransformaties. Het SfA krijgt de mogelijkheid om de komende drie jaar het professionaliseren van de stedenbouw te bevorderen. Ter voorbereiding hiervan onderzoekt het fonds de stand van zaken in de stedenbouw in opdracht van het ministerie van OCW. In april zullen we de resultaten en het stedenbouwprogramma 2010-2012 presenteren.
De mogelijkheden voor internationale kennisuitwisseling zijn vergroot.
Om te leren van initiatieven die nieuwe werkwijzen in praktijk brengen is het mogelijk om subsidie aan te vragen voor het documenteren en analyseren van best practices.
‘Communale’ denken
Het SfA constateert een grote behoefte bij ontwerpers om te onderzoeken hoe ze in een veranderende context kunnen opereren. In een recent tv-programma constateerde de Sloveense filosoof Slavoj Žižek dat noch de overheden, noch de markt in staat zal zijn om de vraagstukken die door de economische crisis zo helder verlicht zijn, op te lossen. En dat er nieuwe vorm van werken en denken moet worden uitgevonden, waarin het ‘communale’ richtinggevend is. Binnen het werkterrein van het SfA zien we concrete initiatieven, die hier blijk van geven. Het opzetten van coöperaties die buurtvoorzieningen beheren, kleinschalige private initiatieven in de zorg, bepaalde experimenten met tijdelijke stedenbouw, de stijgende populariteit van bottum up benaderingen hebben met elkaar gemeen dat ze zoeken naar gedeelde belangen en/of inzichten. Samenwerking in plaats van concurrentie en samenleven in plaats van individualisering. Dat neigt toch op z’n minst naar een cultuurverandering.
Tweet
Inventarisatie Alternatieve Stedenbouw
02 feb 12 − De architectuurcentra voeren een inventarisatie uit naar bottom-up initiatieven in de stedenbouw. Tot mei 2012 sporen zij vernieuwende praktijken op. Gebouw F (Breda) en ARCAM (Amsterdam) nodigen u uit om initiatieven aan te melden. Het gaat om inspirerende initiatieven die interveniëren in de openbare ruimte, (her)gebruik van gebouwen, tijdelijke invulling van leegstaande kavels, et cetera. Bent u betrokken bij een bottom-up initiatief in de regio Breda of Amsterdam, meld uw project dan nu aan.
Modecollectie Iris van Herpen
02 feb 12 − Tijdens de haute coutureweek in Parijs toonde Iris van Herpen haar nieuwste voorjaar-zomer collectie Micro. Iris van Herpen staat bekend om haar opvallende creaties waarbij zij traditioneel vakmanschap combineert met gedetailleerd handwerk en innovatieve technieken.
Knoopplaatsen
02 feb 12 − Snelwegen worden vooral gebruikt om zo snel mogelijk van a naar b te gaan. Als er al wordt gestopt is dat uit bittere noodzaak: tanken, een snelle maaltijd, bezoek aan het toilet of een file. Maar op weinig plekken wordt bewust gestopt om te genieten van het landschap. MIXST urbanisme en 1:1 stadslandschappen onderzoeken de snelweg als economische motor voor een recreatief landschap.
Opening Zoet&Zout
02 feb 12 − Op 13 februari opent Prins Willem Alexander de tentoonstelling Zoet&Zout in de Kunsthal. In deze tentoonstelling staat een van de het meest bepalende elementen van de Nederlandse identiteit – water - centraal.
Lokale televisie over architectuur
02 feb 12 − Hoe werkt een architect aan het ontwerp van een woonwijk, landschap of wegen? Hoe beoordelen experts deze ontwerpen? En hoe ervaren gebruikers deze architectuur? Omroep Zeeland bespreekt in een tiendelige serie oude en nieuwe architectuur in de provincie.
Video: WHAT GRANTS CAN DO!
23 jan 12 − Bekijk hier de complete videoregistratie van onze informatiebijeenkomst What Grants Can Do, op woensdag 18 januari jl.
Veelgestelde vragen...
19 jan 12 − ...over de nieuwe regelingen bij het Stimuleringsfonds voor Architectuur voor het jaar 2012.
Naar aanleiding van de voorlichtingsbijeenkomst What Grants Can Do! afgelopen woensdag in Pakhuis de Zwijger.
Waterplein in Rotterdam
12 jan 12 − Op het Benthemplein in Rotterdam komt een waterplein. Vorige week werd het ontwerp van De Urbanisten gepresenteerd. In 2005 verleende het Stimuleringsfonds voor Architectuur subsidie voor een ontwerpend onderzoek naar wateroverlast in de stad. Deze opgave is actueel: dichtstedelijke gebieden hebben weinig ruimte om overtollig water te bergen. Het innovatieve concept maakt regenwater tijdelijk onderdeel van de openbare ruimte en voorkomt op die manier wateroverlast.
Open Oproep: Stedenbouw en Economie
12 jan 12 − Overheden trekken zich steeds verder terug uit de ruimtelijke ordening. Investeringen voor de economische ontwikkeling van stad en regio worden niet meer vanzelfsprekend door de overheid gedaan. De stedenbouwpraktijk lijkt gedwongen zich te beperken tot het hoofdzakelijk ruimtelijk ontwerpen en het faciliteren van marktpartijen.
Showcase for Unsolicited Architecture
12 jan 12 − Op 17 januari vindt de eerste publiekspresentatie plaats van ‘Showcase for Unsolicited Architecture’. Drie teams presenteren de resultaten van hun ontwerpend onderzoek aan de hand van een bidbook waarin de kansen van de voorstellen zijn verkend. Tijdens de avond worden de bidbooks aan de (toekomstige) partners van de teams overhandigd, als een eerste stap naar realisatie van de plannen.
Oproep Droomstad
03 jan 12 − De VPRO gaat in het voorjaar 2012 twee weken lang aandacht besteden aan het thema 'Leve de Stad'. Alle televisie- en radioprogramma's staan dan in het teken van de stad en haar bewoners. De themaweek start in april (met een kick-off avond in Pakhuis de Zwijger) en is een samenwerking met o.a. de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam. In samenwerking met het Stimuleringsfonds voor Architectuur zal binnen dit thema een serie van 30 filmpjes (uitgezonden op het themakanaal Holland Doc) worden gemaakt over initiatieven van stadsbewoners om hun leven en leefomgeving te verbeteren.
Volg het SfA nu ook op Twitter, Linkedin en Facebook
22 dec 11 − Het Stimuleringsfonds is nu ook te volgen op Twitter, Linkedin en Facebook! Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, subsidies, bijeenkomsten, publicaties en sluitingsdata.
