Populisme in het architectuurdebat
2 juli 2009
Het beleidsplan 2009-2012, Een cultuur van ruimte maken II, IMAGO en REALITEIT, was in de afgelopen weken goed voor een zogenaamde expertdiscussie op het weblog van NRC. Janny Rodermond, directeur SfA, reageert.
De trend om ontevreden of gefrustreerde burgers ruimhartig een podium te bieden in de media heeft ook de opiniepagina’s van NRC Handelsblad bereikt. In een artikel met de kop “Bedrijf geen propaganda met staatsgeld. Architectuurfondsen zijn als DDR.” beschuldigt architect Paul Dijkman het Stimuleringsfonds voor Architectuur en het NAi van dictatoriale praktijken, waarbij overheidsgeld ten onrechte alleen zou worden aangewend voor het bevorderen van modernistische architectuur. De oplossing is volgens Dijkman dat minister Plasterk ingrijpt en de helft van de budgetten van deze instituten benut voor het opzetten van een aparte instelling voor het bevorderen van traditionele en organische architectuur.
Publiek debat over het functioneren van de cultuurinstellingen is prima. Van een kwaliteitskrant mag echter worden verwacht dat de redactie op de hoogte is van de hoofdlijnen van het cultuurbeleid. Het streven naar culturele diversiteit is al sinds het bewind van staatssecretaris Rick van der Ploeg een van de belangrijkste speerpunten van het cultuurbeleid. In de afgelopen vijf jaar (2003-2008) heeft het Stimuleringsfonds voor Architectuur ruim zeven miljoen euro subsidies verstrekt voor het bevorderen van de belangstelling voor de cultuurhistorie bij opdrachtgevers, overheden en ontwerpers. Jaarlijks gaat verder ruim een miljoen naar onafhankelijke architectuurcentra, die volgens eigen inzichten in steden en regio’s het debat over architectuur organiseren. De rest, nog geen twee miljoen per jaar, gaat naar (ontwerpend) onderzoek, publicaties, audiovisuele producties en tentoonstellingen.
Een indeling van architectuur en stedenbouw in drie stromingen (modernistisch, traditioneel is organisch) is al lang achterhaald. De diversiteit in de uiterlijke kenmerken van architectuur laat zich niet meer vangen in zo’n keurslijf. Dat traditionele architectuur anders dan modernistische architectuur huiselijk en communicatief zou zijn, is een misvatting. Achter veel traditionele gevels gaan dezelfde rationele woningplattegronden schuil als achter modernistische gevels.
Het fonds pleit juist voor diversiteit. Niet vanwege de stijldiscussie. Maar omdat veel nieuwbouwprojecten, zeker in de nabije toekomst, een plek moeten krijgen in bestaand stedelijk of waardevol landschappelijk gebied. Dat betekent iedere keer weer maatwerk. Qua programma, qua organisatie van het opdrachtgeverschap, qua financiering, qua stedenbouwkundige inpassing en qua architectuur.
Het fonds zet zich daarnaast in voor maatschappelijk relevante vraagstukken. Daarbij hoort het versterken van de inclusieve stad; het toegankelijk maken van wonen, werk, onderwijs, zorg en cultuur voor alle geledingen van de samenleving, ongeacht inkomen, afkomst of religie. Daar valt werk te verrichten, voorbij het beperkende blikveld van stijlopvattingen.
Weblog NRC
Inventarisatie Alternatieve Stedenbouw
02 feb 12 − De architectuurcentra voeren een inventarisatie uit naar bottom-up initiatieven in de stedenbouw. Tot mei 2012 sporen zij vernieuwende praktijken op. Gebouw F (Breda) en ARCAM (Amsterdam) nodigen u uit om initiatieven aan te melden. Het gaat om inspirerende initiatieven die interveniëren in de openbare ruimte, (her)gebruik van gebouwen, tijdelijke invulling van leegstaande kavels, et cetera. Bent u betrokken bij een bottom-up initiatief in de regio Breda of Amsterdam, meld uw project dan nu aan.
Modecollectie Iris van Herpen
02 feb 12 − Tijdens de haute coutureweek in Parijs toonde Iris van Herpen haar nieuwste voorjaar-zomer collectie Micro. Iris van Herpen staat bekend om haar opvallende creaties waarbij zij traditioneel vakmanschap combineert met gedetailleerd handwerk en innovatieve technieken.
Knoopplaatsen
02 feb 12 − Snelwegen worden vooral gebruikt om zo snel mogelijk van a naar b te gaan. Als er al wordt gestopt is dat uit bittere noodzaak: tanken, een snelle maaltijd, bezoek aan het toilet of een file. Maar op weinig plekken wordt bewust gestopt om te genieten van het landschap. MIXST urbanisme en 1:1 stadslandschappen onderzoeken de snelweg als economische motor voor een recreatief landschap.
Opening Zoet&Zout
02 feb 12 − Op 13 februari opent Prins Willem Alexander de tentoonstelling Zoet&Zout in de Kunsthal. In deze tentoonstelling staat een van de het meest bepalende elementen van de Nederlandse identiteit – water - centraal.
Lokale televisie over architectuur
02 feb 12 − Hoe werkt een architect aan het ontwerp van een woonwijk, landschap of wegen? Hoe beoordelen experts deze ontwerpen? En hoe ervaren gebruikers deze architectuur? Omroep Zeeland bespreekt in een tiendelige serie oude en nieuwe architectuur in de provincie.
Video: WHAT GRANTS CAN DO!
23 jan 12 − Bekijk hier de complete videoregistratie van onze informatiebijeenkomst What Grants Can Do, op woensdag 18 januari jl.
Veelgestelde vragen...
19 jan 12 − ...over de nieuwe regelingen bij het Stimuleringsfonds voor Architectuur voor het jaar 2012.
Naar aanleiding van de voorlichtingsbijeenkomst What Grants Can Do! afgelopen woensdag in Pakhuis de Zwijger.
Waterplein in Rotterdam
12 jan 12 − Op het Benthemplein in Rotterdam komt een waterplein. Vorige week werd het ontwerp van De Urbanisten gepresenteerd. In 2005 verleende het Stimuleringsfonds voor Architectuur subsidie voor een ontwerpend onderzoek naar wateroverlast in de stad. Deze opgave is actueel: dichtstedelijke gebieden hebben weinig ruimte om overtollig water te bergen. Het innovatieve concept maakt regenwater tijdelijk onderdeel van de openbare ruimte en voorkomt op die manier wateroverlast.
Open Oproep: Stedenbouw en Economie
12 jan 12 − Overheden trekken zich steeds verder terug uit de ruimtelijke ordening. Investeringen voor de economische ontwikkeling van stad en regio worden niet meer vanzelfsprekend door de overheid gedaan. De stedenbouwpraktijk lijkt gedwongen zich te beperken tot het hoofdzakelijk ruimtelijk ontwerpen en het faciliteren van marktpartijen.
Showcase for Unsolicited Architecture
12 jan 12 − Op 17 januari vindt de eerste publiekspresentatie plaats van ‘Showcase for Unsolicited Architecture’. Drie teams presenteren de resultaten van hun ontwerpend onderzoek aan de hand van een bidbook waarin de kansen van de voorstellen zijn verkend. Tijdens de avond worden de bidbooks aan de (toekomstige) partners van de teams overhandigd, als een eerste stap naar realisatie van de plannen.
Oproep Droomstad
03 jan 12 − De VPRO gaat in het voorjaar 2012 twee weken lang aandacht besteden aan het thema 'Leve de Stad'. Alle televisie- en radioprogramma's staan dan in het teken van de stad en haar bewoners. De themaweek start in april (met een kick-off avond in Pakhuis de Zwijger) en is een samenwerking met o.a. de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam. In samenwerking met het Stimuleringsfonds voor Architectuur zal binnen dit thema een serie van 30 filmpjes (uitgezonden op het themakanaal Holland Doc) worden gemaakt over initiatieven van stadsbewoners om hun leven en leefomgeving te verbeteren.
Volg het SfA nu ook op Twitter, Linkedin en Facebook
22 dec 11 − Het Stimuleringsfonds is nu ook te volgen op Twitter, Linkedin en Facebook! Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, subsidies, bijeenkomsten, publicaties en sluitingsdata.
