Aandacht voor krimp

23 april 2009

Met de slotconferentie ‘Ruimte maken voor krimp. Ontwerpen voor minder mensen’ op 13 mei in het NAi sluit de BNA het Ontwerplab Krimp af. De belangrijkste conclusies en aanbevelingen zijn ook opgenomen in een publicatie, bedoeld voor iedereen die te maken heeft of krijgt met krimp. In de afgelopen twee jaar heeft het SfA aan meerdere projecten met dit onderwerp subsidie verleend.

In een aantal regio’s in Nederland doet het verschijnsel krimp zich al voor en nemen de bevolkingsaantallen af. Krimp is niet alleen een demografisch fenomeen. Het leidt ook tot een nieuw soort ruimtelijke opgave waarbij niet wordt uitgegaan van groei, maar van afname. Bovendien is krimp niet alleen bedreigend, maar biedt het even zo goed kansen en mogelijkheden voor nieuwe dynamiek: dat blijkt uit drie onderzoeken die het fonds ondersteunde.

Ontwerplab Krimp
Het lab is een initiatief van de BNA en studiestichtingen Stagg, Staro en Stawon en wordt georganiseerd in samenwerking met Aedes vereniging van woningcorporaties en KEI kenniscentrum stedelijke vernieuwing. Zes teams van architecten, landschapsarchitecten en stedenbouwers hebben ontwerpend onderzoek verricht in Limburg, Friesland en Zeeland: drie regio’s die met krimp te maken hebben. De teams ontwikkelden verschillende ontwerpstrategieën vanuit het perspectief ‘krimp als kans’. Uit dit ontwerpend onderzoek is gebleken dat het nuttig is ontwerpers in een vroeg stadium bij maatschappelijke vraagstukken als bevolkingskrimp te betrekken. Met hun creativiteit kunnen zij de mogelijkheden van een gebied in kaart brengen en verbeelden. Hun ideeën kunnen bewoners, beleidsmakers en bestuurders in zorg en onderwijs helpen bij het vinden van oplossingen.
De BNA heeft subsidie van het Stimuleringsfonds voor Architectuur ontvangen voor de slotconferentie en een publicatie.

Lege bezetting
PenM Architecture and Urbanism is in 2008 begonnen met een onderzoek naar het potentieel van leegstaande gebouwen in Sittard-Geleen. In het rapport ‘Lege Bezetting’ onderschrijven zij de aandacht voor krimp in Limburg, maar een adequaat handelen wordt gemist. Prins en Müller komen met drie concepten om leegstand tegen te gaan. Zij stellen voor om kleine leegstaande winkelpanden samen te voegen tot middelgrote bedrijven in het centrum. Zij zien mogelijkheden om individuele gebruikers als collectief te huisvesten in (monumentale) leegstaande gebouwen. Of om ondernemers samen te brengen in een gebouw met kleinschalige voorzieningen op maaiveldniveau.
Deze concepten vormen een alternatief op de huidige gang van zaken waarin eerder voor nieuwbouw wordt gekozen, dan voor bestaande bouw. Om gebruik te maken van bestaande (leegstaande) bebouwing is het essentieel gegevens te verzamelen en uit te wisselen. Dit vereist samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen en makelaars, zo menen P en M.

Dynamische Krimp
BVR heeft in de periode van 2006 tot 2008 ontwerpend onderzoek verricht naar de mogelijkheden van krimp in Parkstad Limburg. Het onderzoek heeft geresulteerd in het rapport ‘Dynamische Krimp’. Voor de transformatie van een krimpende regio zijn drie dingen van belang: herverdeling van functies, ruimtelijke en programmatische aanpassing en het vraagstuk hoe het transformatieproces kan leiden tot sociaal-culturele vernieuwing. Volgens BVR is hierin een sturende rol weggelegd voor het ruimtelijk ontwerp. Alleen mét een ontwerp kan een alternatieve strategie worden ontwikkeld, zoals zij hebben aangetoond met het voorbeeld van de wijk Kerkrade West in Parkstad.

BNA
PenM Architecture and Urbanism
BVR

Leegstand Sittard, PenM Architecture and Urbanism

Inventarisatie Alternatieve Stedenbouw

02 feb 12 − De architectuurcentra voeren een inventarisatie uit naar bottom-up initiatieven in de stedenbouw. Tot mei 2012 sporen zij vernieuwende praktijken op. Gebouw F (Breda) en ARCAM (Amsterdam) nodigen u uit om initiatieven aan te melden. Het gaat om inspirerende initiatieven die interveniëren in de openbare ruimte, (her)gebruik van gebouwen, tijdelijke invulling van leegstaande kavels, et cetera. Bent u betrokken bij een bottom-up initiatief in de regio Breda of Amsterdam, meld uw project dan nu aan.

Modecollectie Iris van Herpen

02 feb 12 − Tijdens de haute coutureweek in Parijs toonde Iris van Herpen haar nieuwste voorjaar-zomer collectie Micro. Iris van Herpen staat bekend om haar opvallende creaties waarbij zij traditioneel vakmanschap combineert met gedetailleerd handwerk en innovatieve technieken.

Knoopplaatsen

02 feb 12 − Snelwegen worden vooral gebruikt om zo snel mogelijk van a naar b te gaan. Als er al wordt gestopt is dat uit bittere noodzaak: tanken, een snelle maaltijd, bezoek aan het toilet of een file. Maar op weinig plekken wordt bewust gestopt om te genieten van het landschap. MIXST urbanisme en 1:1 stadslandschappen onderzoeken de snelweg als economische motor voor een recreatief landschap.

Opening Zoet&Zout

02 feb 12 − Op 13 februari opent Prins Willem Alexander de tentoonstelling Zoet&Zout in de Kunsthal. In deze tentoonstelling staat een van de het meest bepalende elementen van de Nederlandse identiteit – water - centraal.

Lokale televisie over architectuur

02 feb 12 − Hoe werkt een architect aan het ontwerp van een woonwijk, landschap of wegen? Hoe beoordelen experts deze ontwerpen? En hoe ervaren gebruikers deze architectuur? Omroep Zeeland bespreekt in een tiendelige serie oude en nieuwe architectuur in de provincie.

Video: WHAT GRANTS CAN DO!

23 jan 12 − Bekijk hier de complete videoregistratie van onze informatiebijeenkomst What Grants Can Do, op woensdag 18 januari jl.

Veelgestelde vragen...

19 jan 12 − ...over de nieuwe regelingen bij het Stimuleringsfonds voor Architectuur voor het jaar 2012.
Naar aanleiding van de voorlichtingsbijeenkomst What Grants Can Do! afgelopen woensdag in Pakhuis de Zwijger.

Waterplein in Rotterdam

12 jan 12 − Op het Benthemplein in Rotterdam komt een waterplein. Vorige week werd het ontwerp van De Urbanisten gepresenteerd. In 2005 verleende het Stimuleringsfonds voor Architectuur subsidie voor een ontwerpend onderzoek naar wateroverlast in de stad. Deze opgave is actueel: dichtstedelijke gebieden hebben weinig ruimte om overtollig water te bergen. Het innovatieve concept maakt regenwater tijdelijk onderdeel van de openbare ruimte en voorkomt op die manier wateroverlast.

Open Oproep: Stedenbouw en Economie

12 jan 12 − Overheden trekken zich steeds verder terug uit de ruimtelijke ordening. Investeringen voor de economische ontwikkeling van stad en regio worden niet meer vanzelfsprekend door de overheid gedaan. De stedenbouwpraktijk lijkt gedwongen zich te beperken tot het hoofdzakelijk ruimtelijk ontwerpen en het faciliteren van marktpartijen.

Showcase for Unsolicited Architecture

12 jan 12 − Op 17 januari vindt de eerste publiekspresentatie plaats van ‘Showcase for Unsolicited Architecture’. Drie teams presenteren de resultaten van hun ontwerpend onderzoek aan de hand van een bidbook waarin de kansen van de voorstellen zijn verkend. Tijdens de avond worden de bidbooks aan de (toekomstige) partners van de teams overhandigd, als een eerste stap naar realisatie van de plannen.

Oproep Droomstad

03 jan 12 − De VPRO gaat in het voorjaar 2012 twee weken lang aandacht besteden aan het thema 'Leve de Stad'. Alle televisie- en radioprogramma's staan dan in het teken van de stad en haar bewoners. De themaweek start in april (met een kick-off avond in Pakhuis de Zwijger) en is een samenwerking met o.a. de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam. In samenwerking met het Stimuleringsfonds voor Architectuur zal binnen dit thema een serie van 30 filmpjes (uitgezonden op het themakanaal Holland Doc) worden gemaakt over initiatieven van stadsbewoners om hun leven en leefomgeving te verbeteren.

Volg het SfA nu ook op Twitter, Linkedin en Facebook

22 dec 11 − Het Stimuleringsfonds is nu ook te volgen op Twitter, Linkedin en Facebook! Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, subsidies, bijeenkomsten, publicaties en sluitingsdata.